از CRA نامه گرفتم که میخوان اظهارنامهم رو بررسی کنن؛ چیکار کنم؟
نترس — ولی نامه رو هم نادیده نگیر. «بررسی» (review) با «حسابرسی» (audit) فرق داره. قدم به قدم:
- کل نامه رو بخون. توش نوشته کدوم سال مالی، کدوم بخش اظهارنامه بررسی میشه و تا کی مهلت داری جواب بدی.
- دقیقاً همون مدارکی رو جمع کن که خواستن — معمولاً رسیدها، برگه‌های مالیاتی (slip) یا مدرک برای یک هزینه یا اعتبار خاص.
- سر مهلت بفرست. از طریق حساب CRA (قسمت Submit documents) یا پست. از همه چی کپی نگه دار.
- اگه به مهلت نمیرسی، قبل از تموم شدنش به شماره روی نامه زنگ بزن و مهلت بیشتر بخواه — نه بعدش.
- مدرک اضافه نفرست. فقط همون چیزی رو جواب بده که پرسیدن.
| بررسی CRA (Review) | حسابرسی CRA (Audit) | |
|---|---|---|
| چیه | CRA چند بخش خاص از اظهارنامه‌ت رو دوباره چک میکنه | بررسی عمیق دفاتر و مدارک مالی |
| چقدر شایعه | خیلی شایع — هر سال هزاران مورد | کمتر و جدی‌تر |
| چیکار کنی | مدارک خواستهشده رو سر مهلت بفرست | منظم شو؛ کمک حرفه‌ای بگیر |
| اگه همه چی درست باشه | اظهارنامه بدون تغییر می‌مونه | اظهارنامه بدون تغییر می‌مونه |
فرم T1135 برای داراییهای خارج از کانادا رد نکردم؛ واقعاً ممکنه ۲۵۰۰ دلار جریمه بشم؟
بله. اگه مجموع «قیمت تمامشده» داراییهای خارجیت (specified foreign property) تو هر مقطعی از سال بیشتر از ۱۰۰٬۰۰۰ دلار کانادا بوده، باید فرم T1135 رد کنی — حتی اگه هیچ مالیاتی بهش تعلق نگرفته باشه. حساب بانکی در ایران، سهام خارجی و ملک خارج از کانادا همه حساب میشن.
- حد نصاب رو چک کن. قیمت تمامشده (نه ارزش روز) داراییهای خارجیت رو جمع بزن. تو هر نقطه‌ای از سال از ۱۰۰٬۰۰۰ دلار بیشتر شد؟ باید فرم بدی.
- جریمه رو بدون: روزی ۲۵ دلار دیرکرد — حداقل ۱۰۰ دلار، حداکثر ۲۵۰۰ دلار برای هر سال — حتی اگه مالیاتی بدهکار نباشی. اگه عمدی یا بی‌احتیاطی شدید باشه تا ماهی ۵۰۰ دلار (حداکثر ۱۲٬۰۰۰ دلار).
- فرم‌های عقب‌افتاده رو همین حالا رد کن. دیر بهتر از هرگزه — جریمه روزانه از روزی که رد کنی متوقف میشه.
- اگه چند سال عقبی، بخش «افشای داوطلبانه» پایین رو بخون — ولی فقط *قبل* از اینکه CRA خودش باهات تماس بگیره.
- تازه‌واردها: سالی که تازه مقیم کانادا شدی لازم نیست T1135 بدی — ولی از سال بعدش باید بدی.
| وضعیت | جریمه (برای هر سال) |
|---|---|
| دیرکرد در رد فرم | روزی ۲۵ دلار — حداقل ۱۰۰، حداکثر ۲۵۰۰ دلار |
| بی‌احتیاطی شدید / عمدی | ماهی ۵۰۰ دلار، تا ۱۲٬۰۰۰ دلار |
| مالیاتی به دارایی تعلق نگرفته | باز هم جریمه اعمال میشه |
تو اظهارنامه سالهای قبل اشتباه کردم؛ راهی هست که بدون جریمه سنگین درستش کنم؟
بله — برنامه «افشای داوطلبانه» (Voluntary Disclosures Program یا VDP). قانون طلایی: قبل از اینکه CRA خودش باهات تماس بگیره جلو بیا.
- قبل از اینکه CRA پیدات کنه اقدام کن. وقتی بررسی یا حسابرسی شروع بشه، بهترین تخفیف از دست میره.
- افشا باید کامل باشه — همه سال‌ها، همه اشتباه‌ها. افشای ناقص رد میشه.
- فرم RC199 (یا نامه‌ای با همون اطلاعات) رو همراه اظهارنامههای اصلاحشده از طریق «Submit documents» تو حساب CRA بفرست.
- مالیاتی که بدهکاری رو پرداخت کن (یا قسط‌بندی بخواه). تخفیف شامل جریمه و بهره میشه — نه اصل مالیات.
- دو حالت داره: خودت جلو اومدی (unprompted) ← جریمهها کامل بخشیده میشن و ۷۵٪ بهره هم کم میشه؛ بعد از تماس CRA (prompted) ← تخفیف کمتره.
| خودت جلو اومدی (unprompted) | بعد از تماس CRA (prompted) | |
|---|---|---|
| جریمهها | ۱۰۰٪ بخشیده میشن | تا ۱۰۰٪ (به تشخیص CRA) |
| بهره | ۷۵٪ کم میشه | ۲۵٪ کم میشه |
| پیگرد کیفری | ارجاع نمیشه | ارجاع نمیشه |
TFB می‌تونه اظهارنامههای اصلاح‌شده‌ت رو آماده کنه (از ۸۹ دلار).
تازه به کانادا اومدم؛ برای اولین اظهارنامهم چی باید بدونم؟
- اولین اظهارنامه‌ت فقط از روز ورودت تا ۳۱ دسامبر رو پوشش میده — نه کل سال.
- حتی اگه درآمدی نداشتی اظهارنامه بده. با اظهارنامه دادن قفل مزایا باز میشه: اعتبار GST/HST، کمک‌هزینه فرزند (CCB) و اعتبارات استانی.
- سقف کسر RRSP تو سال اول صفره. این سقف از روی درآمد کانادایی‌ت ساخته میشه، پس از سال بعد شروع میشه.
- سال مهاجرت لازم نیست T1135 بدی — ولی ارزش روز داراییهای خارجیت رو تو روز ورود یادداشت کن. این میشه قیمت تمام‌شده‌ت برای سالهای بعد.
- درآمد جهانی‌ت رو از روز ورود به بعد گزارش بده. درآمدی که قبل از ورود داشتی تو کانادا مالیات نداره.
- مدارک ورودت رو نگه دار — تاریخ شروع اقامت، شماره SIN، آدرس.
| انجام بده | انجام نده |
|---|---|
| برای سال ورودت اظهارنامه بده | فکر کنی چون درآمد نداشتی لازم نیست |
| همین حالا برای CCB و GST/HST اقدام کن | بندازی برای «سال بعد» |
| ارزش داراییهای خارجی رو روز ورود ثبت کن | بعداً حدسی بزنی |
| همه برگه‌ها (T4, T5) و رسیدها رو نگه دار | مدارک رو دور بندازی |
اظهارنامه T1 تازه‌واردها در TFB از ۸۹ دلار (دانشجوها ۵۹ دلار).
خوداشتغالم؛ کدوم هزینهها بیشتر زیر ذرهبین CRA میره؟
دو دسته هزینه بیشتر از همه سوال‌برانگیزه:
غذا و پذیرایی (meals & entertainment)
- فقط ۵۰٪ قابل کسره — کمتر از این دو تا: مبلغی که خرج کردی، یا مبلغی که منطقیه.
- رسید رو نگه دار و بنویس با کی و برای چه کاری بودی.
- شام با مشتری و قهوه کاری: ۵۰٪. غذای شخصی: صفر٪.
هزینه ماشین
- فقط درصد استفاده کاری قابل کسره — کیلومتر کاری تقسیم بر کل کیلومتر.
- دفترچه رانندگی (logbook) داشته باش: تاریخ، مقصد، دلیل سفر و کیلومتر برای هر سفر کاری. CRA مرتب ادعاهای بدون logbook رو رد میکنه.
- هزینه‌های قابل کسر (به نسبت): بنزین، بیمه، تعمیرات، و بهره لیزینگ/وام در سقف CRA.
| شام ۱۰۰ دلاری با مشتری | مبلغ |
|---|---|
| هزینه شام | ۱۰۰ دلار |
| قابل کسر (۵۰٪) | ۵۰ دلار |
| مالیات کم‌شده (با نرخ حدود ۳۰٪) | حدود ۱۵ دلار |
| باز هم از جیب رفته | حدود ۸۵ دلار |
پس هیچ‌وقت ۱۰۰ دلار خرج نکن «فقط برای کسر مالیاتی» — خرج کن چون کارت لازم داره. دفاترت به‌هم‌ریخته‌ست؟ حسابداری TFB از ماهی ۲۵۹ دلار، ماه اول رایگان.
خارج از کانادا زندگی میکنم ولی ملکم رو اینجا اجاره دادم؛ مالیاتش چطوری حساب میشه؟
قانون پیشفرض: مستأجر یا مدیر ملکت باید ۲۵٪ از اجاره ناخالص رو کم کنه و تا ۱۵م ماه بعد به CRA بده. ولی معمولاً راه بهتری هست:
- پیشفرض رو بدون: ۲۵٪ از اجاره *ناخالص*، بدون کم کردن هیچ هزینه‌ای. با اجاره ماهی ۲٬۰۰۰ دلار، میشه ماهی ۵۰۰ دلار کسری.
- انتخاب Section 216. فرم T1159 رو بده و مالیاتت رو روی اجاره خالص حساب کن — اجاره منهای بهره وام، مالیات ملک، بیمه، تعمیرات و حق مدیریت — با نرخ‌های پلکانی. معمولاً خیلی کمتر از ۲۵٪ ناخالص درمیاد.
- فرم NR6 رو زود بده (تا ۱ ژانویه یا قبل از اولین اجاره). با تأیید CRA، طی سال فقط ۲۵٪ از اجاره *خالص* کم میشه — نقدینگیت خیلی بهتر میشه.
- مهلت رو رعایت کن. اظهارنامه Section 216 رو حداکثر تا ۲ سال بعد از پایان سال مالیاتی بده (اگه NR6 دادی تا ۳۰ ژوئن سال بعد).
| اجاره سالی ۲۴٬۰۰۰ دلار، هزینه ۱۴٬۰۰۰ دلار | پیشفرض: ۲۵٪ از ناخالص | Section 216: مالیات روی خالص |
|---|---|---|
| مبنای مالیات | ۲۴٬۰۰۰ دلار ناخالص | ۱۰٬۰۰۰ دلار خالص |
| مالیات پرداختی/کسری | ۶٬۰۰۰ دلار | حدود ۲٬۰۰۰ تا ۲٬۵۰۰ دلار با نرخ پلکانی |
| هزینهها حساب میشن؟ | نه | بله |
CTA
سوال داری؟ در واتس‌اپ پیام بده: 437-879-6899 — اظهارنامه T1 از ۸۹ دلار، دانشجویی ۵۹ دلار.
لینک‌های رسمی CRA
– برنامه افشای داوطلبانه (VDP): https://www.canada.ca/en/revenue-agency/services/forms-publications/publications/16-5-1/voluntary-disclosures-program.html
– تازه‌واردان به کانادا و CRA: https://www.canada.ca/en/revenue-agency/services/tax/international-non-residents/individuals-leaving-entering-canada-non-residents/newcomers-canada-immigrants.html
